سبد خرید شما خالی است.
موتور الکتریکی کمپرسور باد چیست؟ وظیفه دینام در راهاندازی سیستم کمپرسور
موتور الکتریکی کمپرسور باد که الکتروموتور نیز نامیده میشود، همان دینام پمپ هوا است که وظیفهی تولید و انتقال انرژی برای فشرده سازی هوا را بر عهده دارد. این موتور انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل میکند تا نیروی محرکه برای به حرکت درآوردن پیستونها و روتورها و نیز دیگر اجزای کمپرسور باد تأمین شود.
آشنایی با این موتور الکتریکی به عنوان جزء اصلی پمپ باد که باعث راهاندازی سیستم کمپرسور میشود، اهمیت دارد. در این مقاله از میلاد کمپرسور به بررسی کامل دینام پمپ باد خواهیم پرداخت، انواع الکتروموتور را معرفی کرده و نکاتی برای خرید و تعمیر آن ذکر خواهیم کرد.
عملکرد و وظایف موتور الکتریکی کمپرسور باد + اجزای الکتروموتور
موتور الکتریکی یا الکتروموتور در کمپرسور باد نقشی اساسی و اولیه را در کارکرد آن ایفا میکند. این موتور که به آن دینام نیز میگویند، با تبدیل انرژی برق به انرژی مکانیکی، اجزا و قطعات پمپ را به حرکت درآورده، سیستم کمپرسور را راه اندازی کرده و فرآیند فشردهسازی هوا را ممکن میسازد.
الکتروموتور انرژی الکتریکی را از شبکهی برق دریافت میکند و این انرژی باعث ایجاد میدان مغناطیسی در سیم پیچهای استاتور میشود. این میدان مغناطیسی مستقیماً روتورهای را به چرخش درمیآورد. سپس این نیروی مکانیکی توسط شفت به واحد هواساز منتقل شده و باعث به حرکت افتادن پیستونها و در نهایت تولید هوای فشرده میشود.
عملکرد صحیح پمپ باد و میزان هوایی که میتواند فشرده کند، به نوع دینام و توان آن وابسته است؛ هرچه دینام نیروی محرکهی بیشتری تولید کند، هوای تولیدشده توسط کمپرسور بیشتر بوده و راندمان آن بهتر خواهد بود.
اجزای اصلی الکتروموتور کمپرسور هوا
مهمترین قسمتهای الکتروموتور یا دینام به ترتیب زیر است:
- استاتور: قسمت بیرونی و بدنهی دینام که ثابت بوده و به برق متصل میشود. داخل شیارهای روی استاتور و با عبور برق از سیمپیچیهای قرار گرفته در آنها، میدان مغناطیسی دوار ایجاد میشود.
- روتور: قسمت داخلی و متحرک موتور که داخل استاتور قرار گرفته و در آن میدان مغناطیسی دیگری ایجاد میشود و بر اثر برهم کنش دو میدان، محور روتور یا شفت به چرخش درمیآید.
- شفت: محوری فلزی که از وسط روتور عبور کرده و نیروی مکانیکی را به اجزای داخلی کمپرسور منتقل میکند.
- بلبرینگ: یاتاقانهایی هستند که در دو طرف شفت نصب میشوند و باعث میشوند شفت با حداقل اصطکاک بچرخد.
وظایف دینام در پمپ هوا
همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم، کارکرد و وظایف موتور اکتریکی در پمپ باد به شرح زیر است:
- تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی جنبشی: موتور الکتریکی انرژی گرفته شده از برق را برای به چرخش درآوردن قطعات داخلی پمپ باد به انرژی مکانیکی تبدیل میکند. این کار باعث تأمین نیروی محرکهی اولیه برای فشرده ساختن هوا میشود.
- تنظیم راندمان و عملکرد کلی کمپرسور هوا و کاهش هزینههای انرژی: الکتروموتور در صورت عملکرد صحیح، کارایی و بازدهی کمپرسور را افزایش داده و به عملکرد یکنواخت آن کمک میکند؛ به این صورت که دستگاه با فشار کمتری کار کرده و در مصرف برق و انرژی صرفهجویی میشود.
- تأثیر مستقیم بر ظرفیت و میزان هوای فشردهی تولید شده: توان و نوع فاز دینام و تناسب آن با نیاز و مشخصات فنی کمپرسور، ظرفیت و حجم تولید هوای فشرده را افزایش میدهد و اگر دینام توان کافی نداشته باشد، میزان هوای فشرده تولیدی کاهش پیدا میکند.
- جلوگیری از استهلاک قطعات داخلی پمپ هوا: الکتروموتور در صورت کارکرد درست، با تأمین انرژی یکنواخت از فشار آمدن به قطعات داخلی کمپرسور و استهلاک آنها جلوگیری میکند و باعث افزایش عمر مفید قطعات و به طور کلی سیستم میشود.
انواع الکتروموتور پمپ باد
الکتروموتور یا دینام کمپرسور باد در انواع مختلفی بر اساس نوع تغذیهی برق و در توانهای مختلف تولید میشوند. در ادامه به مهمترین شکلهای موتور الکتریکی برای پمپ هوا پرداختهایم:
- موتور تک فاز: این دینامها برای کمپرسورهای کوچک تا متوسط که به برق شهری AC (با ولتاژ استاندارد ۲۲۰ ولت) متصل میشوند، استفاده میشوند و مصرف انرژی کمتری دارند. موتور تک فاز سنکرون معمولاً برای کارهای سبک و توانهای تا ۳ اسب بخار مناسب هستند.
- موتور سه فاز: موتور سه فاز القایی یا آسنکرون برای کمپرسورهای صنعتی و فشار کاری بیشتر استفاده میشوند. این الکتروموتورها با ولتاژ استاندارد ۳۸۰ ولت نیاز به برق صنعتی DCداشته و برای توانهای بیشتر از ۳ اسب بخار مناسب هستند.
راهنمای انتخاب و خرید دینام کمپرسور باد
انتخاب و خرید دینام مناسب برای کمپرسور باد اهمیت زیادی در کارایی و راندمان آن دارد. اگر الکتروموتور درست انتخاب نشود، یا پمپ هوا به توان مورد نیاز برای کارکرد نمیرسد، یا مصرف انرژی و استهلاک آن بالا میرود.
برای آنکه دینام با پمپ باد متناسب باشد و عملکرد آن را دچار مشکل نکند، لازم است نکات زیر را مد نظر داشته باشید و به مشخصات فنی روی پلاک موتور توجه نمایید:
- توان موتور الکتریکی باید با ظرفیت کمپرسور متناسب باشد.
- درجه حفاظت بالا در برابر آب و گرد و غبار
- کلاس عایق مناسب برای تحمل سیم پیچ در برابر گرما
- تعداد فاز، جریان و ولتاژ ورودی متناسب با نوع برق مصرفی کمپرسور
- سیکل کاری، مدت زمان کارکرد و تحمل بار موتور بر اساس زمان و پیوستگی کار
- راندمان انرژی مناسب برای کاهش هزینههای مصرف
عیب یابی و نگهداری موتور الکتریکی کمپرسور هوا
همانطور که تا به الان فهمیدیم، موتور الکتریکی در کمپرسور باد نقش حیاتی ایفا میکند و نقص در عملکرد آن بر روی کل سیستم کمپرسور اثر منفی میگذارد. بنابراین لازم است به هرگونه فعالیت غیرعادی و نشانههای خرابی آن توجه کرد. در ادامه به رایجترین مشکلات دینام و نحوهی تعمیر و تعویض آن میپردازیم:
نشانههای خرابی الکتروموتور
- داغ شدن موتور الکتریکی، بوی سوختگی یا دود
- صدای غیرعادی و لرزش زیاد
- افت محسوس قدرت کمپرسور و کاهش توان خروجی
- روشن نشدن دینام، تأخیر در استارت و خاموش شدن ناگهانی
در زمانی مانند افت شدید عملکرد و سوختن سیمپیچها تعویض دینام ضروری است، ولی در صورت اختلالات جزئی میتوان آن را تعمیر کرد. اگرچه تعمیر، تعویض و نصب صحیح آن بهتر است به دست متخصصان انجام شود.
دلایل خرابی الکتروموتور
از دلایل رایج خرابی موتور الکتریکی میتوان موارد زیر را نام برد:
- نصب اشتباه دینام
- نوسانات برق و ولتاژ
- نگهداری در محیط غیر استاندارد
- فرسودگی بلبرینگها و سوختن سیمپیچها
- دمای زیاد محل کار و اضافه بار
- قطعی و مشکلات الکتریکی در اتصالات
نگهداری صحیح الکتروموتور
برای جلوگیری از آسیب به موتور الکتریکی و عمر طولانی مدت آن، نگهداری درست و بازرسی دورهای اهمیت زیادی دارد، برای این کار:
- دینام را در محیط عاری از آلودگی و گرد و غبار و رطوبت نگهداری کنید.
- به صورت منظم آن را تمیزکاری و روانکاری کنید.
- نوسانات برق را چک کرده و دستگاه محافظ نصب کنید.
- ولتاژ خروجی و جریان مصرفی را مرتب اندازهگیری کنید.
- سیمها و اتصالات را به صورت دورهای چک کنید.
- در محل کار دینام تهویهی مناسب ایجاد کنید و دمای آن را مرتباً کنترل کنید.
نتیجه گیری
الکتروموتور یا موتور الکتریکی که به دینام کمپرسور باد نیز مشهور است، از مهمترین قطعاتی است که بدون آن پمپ باد قادر به کار نمیباشد، چراکه این موتور انرژی محرکهی لازم را برای راهاندازی سیستم کمپرسور تأمین میکند. دینام در نوع اصلی تک فاز و سه فاز موجود میباشد و مهم این است که الکتروموتور بر اساس نیاز و ظرفیت کمپرسور خریداری شود. همچنین لازم است به منظور حفظ راندمان پمپ و سلامت قطعات داخلی آن، دینام در دورههای مشخص وارسی شده و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض شود.
میلاد کمپرسور
از خوندن مقاله لذت بردم