
رطوبت گیر کمپرسور باد دستگاهی است که وظیفهی آن جدا کردن رطوبت و ذرات آب از هوای فشرده است تا هم کیفیت آن افزایش پیدا کند و هم از اتفاقاتی مانند خوردگی و زنگزدگی قطعات پمپ جلوگیری شود. رطوبت گیر انواع مختلفی دارد که با توجه به نوع و کارکرد کمپرسور باد و نیز شرایط محیطی انتخاب میشود و برای راندمان بهتر و افزایش عمر مفید پمپ ضروری میباشد.
یکی از دغدغههای رایج هنگام کار با پمپ باد این است که چگونه میتوان رطوبت و ناخالصی های هوای کمپرسور را گرفت؟ رطوبت گیر در اشکال مختلف تبریدی و جذبی و یا در نوع معمول تله آبگیری، بسته به نیاز و شرایط محیط کار استفاده میشوند. در ادامه با طرز کار، طریقه ی نصب و نگهداری آنها آشنا میشوید.
مزایا و اهمیت استفاده از رطوبت گیر در کمپرسور باد
در طی عملیات فشردهسازی هوا، دمای هوا افزایش پیدا میکند و پس از مراحل خنکسازی، رطوبت موجود در آن نیز فشرده شده و به قطرات آب تبدیل میشود. این وضعیت میتواند به سیستم کمپرسور آسیب زده و با زنگزدگی و پوسیدگی قطعات و مخزن پمپ، عملکرد دستگاه را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین در صورتی که این رطوبت در داخل کمپرسور باقی بماند، در هوای سرد منجر به یخزدگی و مسدود شدن لولهها و تجهیزات پنوماتیک شود.
نتیجتاً سیستم رطوبتگیر در کمپرسور باد قرار میگیرد تا از اتفاقات ذکر شده جلوگیری کند و علاوه بر حفاظت از دستگاه، بهبود راندمان و کارایی و کاهش هزینههای عملیاتی و انرژی، کیفیت هوای خروجی را نیز افزایش دهد.
انواع اصلی رطوبت گیر کمپرسور هوا + طرز کار آنها

رطوبت گیر یا درایر تبریدی یا یخچالی
با کاهش دمای هوا تا ۳ تا ۷ درجه سانتیگراد، رطوبت موجود در هوا را به قطرات مایع آب تبدیل میکند. سپس این قطرات جداسازی و جمعآوری شده و از سیستم فشردهسازی هوا خارج میشوند در مرحله آخر، هوای سرد و خشک دوباره از همان مبدل اول عبور میکند و با هوای گرم ورودی، تا نزدیک دمای محیط گرم میشود.
این نوع رطوبت گیر اگرچه قدرت بالایی داشته و قادر به حذف ۸۵٪ رطوبت هستند، اما مصرف برق آن زیاد بوده و برای محیطهای گرم مناسب نمیباشد.
رطوبت گیر یا درایر جذبی
از طریق دو برج موازی و استوانه شکل و با استفاده از مواد جاذب شیمیایی مانند سیلیکاژل و ژل سیلیکا، مولکولهای آب موجود در هوا را به خود جذب میکند. وقتی جاذب اشباع شد، یک برج دوم کار جذب را انجام داده و برج اول با گرما یا هوای خشک، تخلیه و احیا میشود. این چرخه بهطور پیوسته تکرار میشود.
این نوع رطوبتگیر معمولاً قدرت بسیار بالا و آلودگی صوتی بیشتری دارد و قادر به حذف ۹۹٪ رطوبت هوا هستند.
رطوبت گیر سانتریفیوژ یا تله آبگیر
با استفاده از نیروی گریز از مرکز و پس از عبور دادن هوا از فیلترهای مخصوص، رطوبت موجود در هوای فشرده را جدا کرده و آب را از شیر تخلیه که در انتهای قطعه تعبیه شده، خارج میکند. این فیلتر در سایزهای مختلف تولید شده و معمولاً بعد از کمپرسور و مخزن نصب میشود و قادر است قطرات آب تا ۲۰ میکرون را جذب کند.
این نوع رطوبت گیر برای حذف ذرات درشت آب کارایی داشته و معمولاً قادر است حدود ۲۰ تا ۳۰٪ از قطرات آب موجود در هوا را حذف کند.
راهنمای خرید خرید رطوبت گیر
همانطور که اشاره کردیم انتخاب نوع رطوبت گیر به نیاز شما و شرایط محیط کار کمپرسور باد از جمله دما و رطوبت محیط بستگی دارد. همچنین برای خرید رطوبت گیر و تله آب گیر، باید به تناسب آن با فشار کاری و ظرفیت هوادهی سیستم نیز توجه کرد.
- تبریدی: دمای محیطی استاندارد این درایر باید 3 الی 40 درجه باشد. در شرایطی که نیاز به هوای فوقالعاده خشک نیست، اقتصادیترین انتخاب محسوب میشود.
- جذبی: برای نیاز به هوای بسیار خشک و کاربردهای حساس به کار میروند. برای هوای محیط بسیار مرطوب و در فضاهای بزرگ مناسب است.
- تله آبگیر: این فیلتر به عنوان مکمل برای درایرهای بالا به کار میرود و وظیفه آن حذف آب مایعی است که پیش از رسیدن هوا به درایر یا در مسیر لولهکشی تجمع پیدا کرده است.
طریقه نصب رطوبت گیر کمپرسور باد
نصب رطوبتگیرها بهتر است توسط متخصصان انجام شود. برای این کار به نکات زیر دقت کنید:
درایر تبریدی
پیش از نصب، کمپرسور باید کاملاً خاموش و از برق جدا شده باشد. تمام تجهیزات تحت فشار مجهز به سوپاپ اطمینان باشند. دستگاه باید افقی، در محیطی خشک، تمیز و دور از تابش مستقیم آفتاب نصب شود؛ دمای محیط بین ۴ تا ۴۵ درجه سانتیگراد بوده و حداقل ۵۰ سانتیمتر فضای آزاد اطراف آن حفظ گردد. از وجود مواد شیمیایی مانند آمونیاک در محیط پرهیز شود و فیلتر اصلی در ورودی هوا نصب گردد تا از آسیب به مبدل حرارتی مسی جلوگیری شود. در محل اتصال ورودی و خروجی شیر برگشت نصب شده، برق اختصاصی با تلرانس ±۵٪ تأمین گردد و پس از اطمینان از صحت اتصالات، دستگاه راهاندازی شود.
درایر جذبی
درایر جذبی را الزاماً عمودی نصب کنید؛ وضعیت افقی جریان هوا از میان بستر جاذب را مختل میکند. پیش از نصب، کمپرسور خاموش و فشار خط کاملاً تخلیه شود. توالی نصب به این ترتیب است که هوا ابتدا از کمپرسور وارد تله آبگیر میشود، سپس از پیشفیلتر روغن عبور میکند، وارد درایر میشود، از فیلتر خروجی میگذرد و در نهایت به مصرف میرسد. پس از نصب، یک سیکل احیای کامل اجرا کنید و آزمون نشتی انجام دهید.
رطوبت گیر سانتریفیوژ
تله آبگیر سانتریفیوژ را باید بعد از افتر کولر و قبل از درایر، به صورت عمودی نصب کنید تا نیروی گریز از مرکز بتواند قطرات آب را بهدرستی از جریان هوا جدا کند. پیش از نصب، کمپرسور را خاموش و فشار سیستم را کاملاً تخلیه کنید. جهت جریان هوا را مطابق فلش روی بدنه دستگاه رعایت کرده و اطمینان حاصل کنید اتصالات ورودی و خروجی کاملاً آببند باشند. دستگاه را در محیطی دور از یخزدگی نصب کنید. تخلیه آب جمعشده را بسته به نوع درین (دستی، شناور یا الکترونیکی) بهصورت روزانه یا دورهای انجام دهید.
تعمیر و نگهداری رطوبت گیر
برای اطمینان از عملکرد پایدار رطوبتگیر، بازرسی دورهای آنها برای نگهداری بهتر و تعمیر در صورت لزوم، ضروری است.
فشار هوای خروجی، دمای هوا، نقطه شبنم و وضعیت شیرها و نشت آنها باید بهصورت منظم کنترل شوند. فیلترهای داخلی را در بازههای ۱ تا ۳ ماهه تمیز یا تعویض کنید.
نشانههای زیر نیاز به رسیدگی و تعمیر فوری دارند:
- افت غیرعادی فشار
- تغییر رنگ یا بوی مایع تخلیهشده
- صدای غیرمعمول از بدنه دستگاه
- مشاهده رطوبت و روغن در خط هوای فشرده
در موارد زیر بهتر است بجای تعمیر و سرویس، رطوبتگیر تعویض شود:
- گرفتگی فیلتر و فضای داخلی درایر
- افزایش محسوس مصرف انرژی کمپرسور به دلیل رطوبت بیش از حد
- آسیب فیزیکی به بدنه و اجزای داخلی
رعایت این اقدامات نگهداری، عمر مفید دستگاه را افزایش میدهد.
نتیجه گیری
رطوبت گیر کمپرسور باد که ممکن است با نام درایر نیز شناخته شود، از قطعات مورد نیاز سیستم فشردهسازی هوا خصوصاً در شرایط محیطی مرطوب و حساس میباشد. این سیستم که در انواع اصلی درایر تبریدی و جذبی و فیلتر تله آب گیری وجود دارد، وظیفهی حذف رطوبت هوا و افزایش کیفیت هوای خروجی از کمپرسور را بر عهده دارد. خرید رطوبتگیر متناسب با نیاز و شرایط کاری کمپرسور، نصب درست، تعمیر و نگهداری صحیح از آن، از مواردی است که به راندمان بهتر پمپ باد و افزایش طول عمر آن کمک میکند.



